การบริหารความเสี่ยง คือ กระบวนการที่เป็นระบบในการ “คาดการณ์ วิเคราะห์ และประเมิน” เหตุการณ์หรืออุปสรรคที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต ซึ่งส่งผลกระทบด้านลบต่อการบรรลุเป้าหมายขององค์กรหรือธุรกิจ จากนั้นจึงกำหนดมาตรการในการป้องกัน ควบคุม หรือลดความสูญเสียให้อยู่ในระดับที่องค์กรยอมรับได้
พูดง่ายๆ คือการ “คิดดักหน้า ปิดช่องโหว่ และเตรียมแผนสำรอง” เพื่อเปลี่ยนจากความไม่แน่นอน ให้กลายเป็นสิ่งที่ควบคุมได้ เพื่อไม่ให้ธุรกิจต้องสะดุดหรือเจ๊งเมื่อเกิดวิกฤตครับ
ความเสี่ยง : โรงงานผลิตปลากระป๋องพึ่งพาไฟฟ้าจากสายส่งหลักเพียงแหล่งเดียว หากไฟดับในระหว่างกระบวนการฆ่าเชื้อ (Sterilization) จะทำให้วัตถุดิบเสียหายทั้งหมดและส่งของไม่ทัน
การบริหารความเสี่ยง (ลดผลกระทบ) : โรงงานลงทุนซื้อ “เครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรอง” ขนาดใหญ่มาติดตั้ง และทำระบบสลับไฟอัตโนมัติภายใน 5 วินาทีเมื่อไฟหลักดับ ทำให้กระบวนการผลิตเดินหน้าต่อได้โดยไม่เสียหาย
ความเสี่ยง : บริษัทส่งออกผลไม้ไทยไปต่างประเทศ ขายสินค้าและรับเงินเป็นสกุล “ดอลลาร์สหรัฐ (USD)” หากเงินบาทแข็งค่าขึ้นอย่างรวดเร็ว ยอดเงินดอลลาร์ที่ได้เมื่อแลกเป็นเงินบาทจะลดลงจนอาจขาดทุน
การบริหารความเสี่ยง (โอนย้ายความเสี่ยง) : บริษัทเลือกใช้เครื่องมือทางการเงินที่เรียกว่า “การซื้อประกันอัตราแลกเปลี่ยนล่วงหน้า (Forward Contract)” กับธนาคาร โดยล็อกเรตอัตราแลกเปลี่ยนไว้ตั้งแต่ตอนทำสัญญา (เช่น ล็อกไว้ที่ 1 USD = 35 บาท) ไม่ว่าเงินบาทจะแกว่งไปทางไหนตอนส่งมอบ บริษัทก็ยังได้เงินบาทในอัตราที่กำหนดไว้ชัวร์ๆ
ความเสี่ยง : ร้านอาหารบุฟเฟต์ชื่อดัง มีโอกาสที่จะมีลูกค้าเจอสิ่งแปลกปลอมในอาหาร (เช่น เส้นผม หรือแมลง) แล้วนำไปโพสต์ประจานลงในโซเชียลมีเดียจนกลายเป็นกระแสดราม่า คนบอยคอตต์ร้าน
การบริหารความเสี่ยง (ควบคุมและเตรียมแผนสำรอง) :
เชิงป้องกัน : บังคับให้พนักงานครัวทุกคนต้องใส่หมวกคลุมผมและตรวจความสะอาดทุกเช้า
เชิงแก้ไข : อบรมพนักงานหน้าร้านว่า หากลูกค้าเจอสิ่งแปลกปลอม ห้ามเถียงเด็ดขาด ให้กราบขอโทษทันที เปลี่ยนจานใหม่ ยกเว้นค่าอาหารมื้อนั้น และมอบบัตรกำนัลชดเชย เพื่อเปลี่ยนความโกรธของลูกค้าให้เป็นความประทับใจก่อนที่เขาจะหยิบมือถือมาโพสต์
ความเสี่ยง : โรงพยาบาลเอกชนเก็บข้อมูลประวัติการรักษาและโรคประจำตัวของคนไข้จำนวนมาก หากระบบไอทีถูกแฮกข้อมูลรั่วไหล โรงพยาบาลจะถูกปรับมหาศาลและผู้บริหารมีโทษจำคุกตามกฎหมาย PDPA
การบริหารความเสี่ยง (ลดโอกาสเกิด) : โรงพยาบาลจ้างบริษัท Cybersecurity ภายนอกมาทำระบบจ้างเข้ารหัสข้อมูล (Encryption) กำหนดสิทธิ์ให้เฉพาะหมอเจ้าของไข้เท่านั้นที่เปิดดูประวัติได้ และจัดอบรมพนักงานห้ามจดรหัสผ่านทิ้งไว้บนโต๊ะทำงาน
© 2026 สนง.กฎหมาย และบัญชีการเงิน นันทยาพันธ์
