สำนักงานกฎหมายและบัญชีการเงิน นันทยาพันธ์

คดีอาญาทุจริต

หน้าแรก > บริการ

ความผิดฐานปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ

คดีอาญาทุจริต

คดีอาญาทุจริต หมายถึง คดีอาญาที่มีการฟ้องร้องดำเนินคดีกับ “เจ้าหน้าที่ของรัฐ” หรือ “ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง” ในความผิดเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่หรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ หรือความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการ เพื่อแสวงหาประโยชน์ที่มิควรได้โดยชอบด้วยกฎหมายสำหรับตนเองหรือผู้อื่น และให้หมายความรวมถึงเอกชนหรือบุคคลธรรมดาที่เป็นผู้สนับสนุน หรือให้สินบนแก่เจ้าหน้าที่รัฐด้วย

ในประเทศไทย คดีประเภทนี้จะไม่ถูกพิจารณาในศาลยุติธรรมทั่วไป แต่จะถูกพิจารณาโดยเฉพาะที่ “ศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ” เพื่อให้การพิจารณาเป็นไปด้วยความรวดเร็วและเด็ดขาด

ตัวอย่าง สถานการณ์คดีอาญาทุจริต

1. การเรียกรับผลประโยชน์ หรือเรียกรับสินบน (Bribery)

  • สถานการณ์ : นายตรวจเขตของหน่วยงานราชการแห่งหนึ่ง มีหน้าที่ตรวจอนุมัติแบบแปลนการก่อสร้างอาคาร ได้เข้าไปตรวจสอบอาคารพาณิชย์ที่กำลังสร้างใหม่ แล้วแจ้งกับเจ้าของโครงการว่าแบบแปลนมีจุดผิดพลาดหลายจุดหากส่งตามระบบจะถูกสั่งระงับ แต่หากเจ้าของโครงการยอมจ่ายเงิน “ค่าดูแล” จำนวน 200,000 บาท นายตรวจเขตจะเซ็นอนุมัติให้ผ่านทัน
  • การดำเนินคดี : เจ้าของโครงการแอบบันทึกเสียงและแจ้งความต่อ ป.ป.ช. จนนำไปสู่การจับกุม นายตรวจเขตจะถูกฟ้องในข้อหาเป็นเจ้าพนักงานเรียกรับทรัพย์สินหรือประโยชน์อื่นใดโดยมิชอบเพื่อกระทำการในตำแหน่ง ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 149

2. การละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ (Malfeasance / 157)

  • สถานการณ์ : เจ้าหน้าที่ตำรวจจราจรเรียกตรวจรถกระบะคันหนึ่ง และตรวจพบสิ่งของผิดกฎหมาย (เช่น ยาเสพติด หรือสินค้าหนีภาษี) อยู่หลังรถ แต่เนื่องจากคนขับรถเป็นญาติสนิทของตนเอง หรือคนขับรถยอมจ่ายเงินสดให้หน้างาน เจ้าหน้าที่ตำรวจคนนั้นจึงปล่อยตัวไปโดยไม่จับกุมดำเนินคดีตามกฎหมาย
  • การดำเนินคดี : เจ้าหน้าที่ตำรวจรายนี้จะถูกดำเนินคดีอาญาทุจริตในข้อหาเป็นเจ้าพนักงานปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ เพื่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้หนึ่งผู้ใด หรือปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยทุจริต (ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 157 ซึ่งเป็นมาตราที่ถูกฟ้องร้องบ่อยที่สุดในคดีประเภทนี้)

สำนักงานกฎหมาย และ
บัญชีการเงิน นันทยาพันธ์

รับปรึกษากฎหมาย และว่าความทั่วราชอาณาจักร

© 2026 สนง.กฎหมาย และบัญชีการเงิน นันทยาพันธ์