คือ คดีแพ่งที่มีมูลเหตุมาจากความผิดในทางอาญา เกิดขึ้นในกรณีที่จำเลยกระทำความผิดอาญา และการกระทำนั้นได้ก่อให้เกิดความเสียหายแก่ทรัพย์สิน ร่างกาย หรือจิตใจของบุคคลอื่นด้วย กฎหมายจึงเปิดโอกาสให้ผู้เสียหายสามารถฟ้องเรียกร้องค่าสินไหมทดแทน (ในทางแพ่ง) ไปพร้อมกับการดำเนินคดีอาญาได้เลย เพื่อสะดวกรวดเร็ว และไม่ต้องแยกฟ้องเป็นสองคดีให้เสียเวลา

ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา (ป.วิ.อ.) มาตรา 44/1 ผู้เสียหายมีสิทธิยื่นคำร้องต่อศาลที่พิจารณาคดีอาญา ขอให้บังคับจำเลยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนได้ โดยได้รับยกเว้นค่าธรรมเนียมศาล (ค่าขึ้นศาล) อีกด้วย